مرکز تحقیقات سوءمصرف و وابستگی به مواد

همکاری پژوهشگران حوزه اعتیاد دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی در کنگره دانش اعتیاد

نوزدهمین کنگره دانش اعتیاد با هدف ارتقای دانش تخصصی، تبادل تجربیات علمی و ارائه تازه‌ترین یافته‌های پژوهشی در حوزه اعتیاد برگزار می‌شود. این رویداد علمی، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین گردهمایی‌های تخصصی کشور، فرصتی ارزشمند برای حضور اساتید، پژوهشگران، متخصصان بالینی، فعالان اجتماعی و سیاست‌گذاران فراهم می‌کند تا دستاوردهای علمی، تجربیات حرفه‌ای و دیدگاه‌های نوین خود را در زمینه‌های مختلف اعتیاد به اشتراک بگذارند.

داده‌های تازه سازمان ملی آمار اسکاتلند نشان می‌دهد در سال ۲۰۲۵ شمار مرگ‌های مرتبط با مواد مخدر در این کشور به ۱۱۳۳ مورد رسیده است؛ رقمی که نسبت به سال پیش از آن ۱۱۶ مورد (۱۱ درصد) افزایش یافته و ششمین رقم بالاتر در تاریخ ثبت‌شده این کشور محسوب می‌شود. مواد افیونی و شبه‌افیونی همچنان کشنده‌ترین گروه مواد باقی مانده‌اند و در ۷۸ درصد کل مرگ‌ها نقش داشته‌اند. مهم‌ترین تغییر ساختاری اما مربوط به نی‌تازن‌ها است؛ نوعی شبه‌افیونی مصنوعی و بسیار قوی که در آزمایشگاه‌های غیرقانونی تولید می‌شود و می‌تواند صدها برابر قوی‌تر از افیون‌های سنتی باشد.

وزارت دادگستری ایالات متحده اعلام کرد دو عضو سابق نیروی دریایی این کشور اعتراف کردند که قرص‌های جعلی اکسی‌کدون حاوی فنتانیل را به ملوانان فعال شاغل در سن‌دیگو فروخته‌اند، سن‌دیگو محل استقرار ناو هواپیمابر یواس‌اس آبراهام لینکلن است.

کلمبیا اعلام کرد که آزمایش سم‌پاشی هوایی برای نابودی مزارع کوکا را آغاز می‌کند، ماده‌ای خام که در تولید کوکائین به کار می‌رود. پلیس ملی کلمبیا گفت این برنامه به‌صورت محدود در استان پوتومایو در جنوب کشور اجرا خواهد شد و از علف‌کشی متفاوت از گذشته استفاده می‌کند. همان روز، یک دادگاه محلی در پوتومایو این طرح را به‌طور موقت متوقف کرد و اعلام کرد دولت اطلاعات کافی درباره خطرات احتمالی آن ارائه نداده است. این توقف تا زمان بررسی کامل پرونده ادامه دارد و حکم نهایی درباره قانونی‌بودن برنامه محسوب نمی‌شود.

مرکز تحقیقات سوءمصرف و وابستگی به مواد دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، از علاقه‌مندان به تحصیل در مقطع دکترای پژوهشی (Ph.D. By Research) در رشته‌های مطالعات اعتیاد، مددکاری و پرستاری دعوت کرد. این فراخوان که برای سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ تدوین شده، فرصتی ویژه برای پژوهشگران جهت همکاری با اساتید برجسته این مرکز فراهم می‌آورد.

آژانس مواد غیرقانونی اتحادیه اروپا و ایتالیا، میزبان سفر مطالعاتی سه‌روزه‌ای برای کارشناسان هفت کشور درحال‌توسعه از جمله آلبانی، اوکراین و مولداوی بودند تا توانایی‌های آن‌ها در شناسایی و مقابله با مواد روان‌گردان جدید را ارتقا دهند. این برنامه بستری برای تبادل تجربه در زمینه عملکرد سامانه‌های هشدار سریع فراهم آورد. سامانه‌های هشدار سریع، نقشی کلیدی در کشف به‌موقع مواد جدید ورودی به بازار و واکنش سریع نهادهای بهداشتی و امنیتی دارند.

در حالی که انتظار برای تصویب قوانین فدرال درباره مادۀ کراتوم ادامه دارد، ایالت های ماساچوست، داکوتای شمالی و فلوریدا با صدور احکام اضطراری، اقدام به ممنوعیت یا اعمال محدودیت های شدید بر این ماده و ترکیب صنعتی آن (۷-هیدروکسی میتراژینین) کرده اند. ماساچوست با قرار دادن تمام اشکال کراتوم در رده ی یک مواد کنترل شده و داکوتای شمالی با اعلام وضعیت اضطراری بهداشت عمومی و ممنوعیت کامل فروش و استفاده، گام هایی فراتر از طرح پیشنهادی سازمان مبارزه با مواد مخدر آمریکا (DEA) برداشته اند که صرفاً هدفش کنترل مشتقات صنعتی این ماده است.

دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر ایران از تصویب طرح کشت شقایق الیفرا (پاپاور براکتاتوم) برای تأمین نیازهای دارویی کشور خبر داد و به طور همزمان بر ممنوعیت قطعی کشت خشخاش تأکید کرد. حسین ذوالفقاری با اشاره به موفقیت برخی استان ها در جلوگیری از کشت غیرمجاز، اعلام کرد که آیین نامه و دستورالعمل این طرح جدید ابلاغ شده است.

مطالعات تصویربرداری مغزی مانند MRI و fMRI نشان داده اند که پس از چند ماه تا چند سال پرهیز از مصرف مواد، برخی از بخش های مغز که در اعتیاد بیشترین آسیب را می بینند، به تدریج بهبود پیدا می کنند. این یافته ها نشان می دهند که بخشی از تغییرات مغزی ناشی از مصرف مواد، دست کم تا حدی برگشت پذیر هستند، به ویژه زمانی که فرد درمان مناسب دریافت کند و پرهیز پایدار داشته باشد.