مصرف مواد محرک مانند کوکائین و مت‌آمفتامین به یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های بهداشت عمومی در جهان تبدیل شده است؛ موادی که می‌توانند منجر به توهم، هذیان و ابتلا به «روان‌پریشی ناشی از مواد محرک» شوند و حتی خطر بروز بیماری‌های مزمنی چون اسکیزوفرنی را به شدت افزایش دهند. با وجود شیوع بالای این عارضه، هنوز یک درمان دارویی استاندارد و بلندمدت که همزمان بتواند روان‌پریشی را مهار کند و عوارض شناختی یا تمایل به مصرف مجدد مواد را افزایش ندهد، به طور قطعی مشخص نشده است. داروها و روش‌های سنتی به دلیل مسدود کردن شدید گیرنده‌های دوپامین مغز، گاهی باعث تشدید میل به مصرف مواد و افت عملکرد ذهنی بیماران می‌شوند. از این رو، تعیین اثر‌بخشی و ایمنی داروی مناسب برای مدیریت بلندمدت روان‌پریشی در این بیماران، سوال اصلی پژوهشگران برای نجات جان بیماران بوده است. برای پاسخ به این مسئله، پژوهشگران دانشگاه هونگ‌کونگ یک کارآزمایی بالینی تصادفی‌سازی‌شده و ۲۴ ماهه را روی ۱۶۵ بیمار مبتلا به روان‌پریشی ناشی از مصرف کوکائین و مت‌آمفتامین اجرا کردند. در این مطالعه، شرکت‌کنندگان به سه گروه درمان با «آریپیپرازول»، «پالی‌پریدون» و «درمان متداول» تقسیم شدند تا شاخص‌های بالینی، عملکرد شناختی و میزان مصرف مواد در آن‌ها ارزیابی شود.
یافته‌های اصلی نشان داد که داروی آریپیپرازول توانست بهبود بالینی معنادار و پایدار در شدت روان‌پریشی بیماران ایجاد کند و برتری خود را نسبت به درمان متداول تا پایان ماه ۲۴ حفظ نماید. در مقابل، پالی‌پریدون تنها در کوتاه‌مدت (ماه ۱۲) موثر بود و در ماه ۲۴ با افت عملکرد شناختی بیماران و افزایش نرخ آزمایش‌های مثبت ادرار برای مواد محرک همراه شد. همچنین نرخ کلی تبدیل روان‌پریشی به اسکیزوفرنی در طول دو سال تنها ۵.۱۱ درصد ثبت شد. نتایج این کارآزمایی بالینی بلندمدت، اهمیت عملی فوق‌العاده‌ای برای روان‌پزشکان و متخصصان اعتیاد فراهم می‌سازد. آریپیپرازول به دلیل مکانیسم ویژه خود به‌عنوان تنظیم‌‌کننده گیرنده‌های دوپامین، می‌تواند بدون آسیب به حافظه و تمرکز بیماران یا تحریک میل به مصرف دوباره، وضعیت روانی افراد را در درازمدت تثبیت کند. این یافته‌ها راهنمای بالینی ارزشمندی برای کادر درمان ارائه می‌دهد تا از تجویز داروهایی که خطر عود مصرف مواد یا تضعیف شناختی را در پی دارند خودداری ورزند. همچنین، این پژوهش بستری علمی برای طراحی مطالعه‌های بالینی بزرگ‌تر در جهت پیشگیری از تبدیل روان‌پریشی دارویی به بیماری‌های مزمن روانی ایجاد می‌کند و گامی کلیدی در جهت ارتقای سلامت جامعه محسوب می‌شود.
Chung, A. K. K., Tang, S. W., Tse, C. Y., Law, J. K. C., Lee, C. K., Leung, W., ... & Chan, F. (2026). Comparative efficacy of aripiprazole and paliperidone to treatment-as-usual in managing stimulant-induced psychosis: a 24-month randomized controlled trial. Frontiers in Pharmacology, 17, 1892182. [Link]
انتخاب حالت کور رنگی
سرخ کوری سبز کوری آبی کوری سرخ دشوار بینی سبز دشوار بینی آبی دشوار بینی تک رنگ بینی تک رنگ بینی مخروطیتغییر اندازه فونت:
تغییر فاصله بین کلمات:
تغییر فاصله بین خطوط:
تغییر نوع موس:
تغییر نوع موس:
تغییر رنگ ها:
رنگ اصلی:
رنگ دوم:
رنگ سوم: