پنج شنبه ٢٦ مهر ١٣٩٧

 


  چاپ        ارسال به دوست

ریشه های افزایش آمار اعتیاد در میان زنان چیست ؟

ترک اعتیاد زنان دشوارتر است

علیرضا پورحسین: ۱۰ درصد از مجموع معتادان در ایران را زنان تشکیل می دهند. جمعیتی که حدود ۳۰۰ هزار  نفر تخمین زده می شود. آماری قابل توجه در حوزه اعتیاد زنان که نگرانی ها را در این عرصه دوچندان می کند. این آمار لزوم اقدامات در حوزه های پیشگیری، مددکاری و توانمندسازی زنان معتاد را یادآور می شود. از آنجا که زنان در تحکیم بنیان خانواده نقش کلیدی دارند، برنامه های پیشگیری نیز باید برای آن ها به صورت ویژه ای در نظر گرفته شود. اعتیاد زنان اگر در این مرحله کنترل نشود می تواند تبعات منفی زیادی برای جامعه داشته باشد. در راستای این پدیده ناخوشایند و بررسی ریشه های آن ،آرمان شرق گفت و گویی با فرهاد طارمیان ریاست مرکز تحقیقات سو مصرف و وابستگی مواد مخدر دانشگاه علوم بهزیستی داشته است که در ادامه می خوانید.

 

ریشه های افزایش آمار اعتیاد در میان زنان چیست ؟

 

نمی توان با اطمینان گفت که آمار اعتیاد زنان سالانه رو به افزایش است. هنگامی که صحبت از اعتیاد می شود با دامنه ای از مواد از  قلیان و سیگار تا حشیش و مواد مخدر صنعتی که هر کدام تبعات متفاوتی  دارند روبرو هستیم. بنابراین در وهله اول باید نوع اعتیاد مشخص شود. هنوز در کشور ما بر روی آمار مصرف و تعداد معتادین اتفاق نظری وجود ندارد. ما باید در این زمینه پژوهش های ملی انجام دهیم. البته تحقیقاتی در این عرصه صورت گرفته است اما کماکان اختلاف نظر هایی وجود دارد. به طور کلی هنگامی که یک موضوع حساسیت برانگیز باشد ،آمارها به صورت دقیق اخذ نمی شود و این مشکل در سراسر جهان وجود دارد. من با اطمینان نمی توانم افزایش آمار اعتیاد زنان در جامعه را تایید کنم. پیشنهاد من استفاده از روش علمی و یکسان در این زمینه و تکرار آن در سالهای بعد برای بررسی روند تغییرات مصرف مواد در گروه های سنی و جنسی است. از این طریق می توانیم به آماری قابل اتکا و اعتماد دست پیدا کنیم. در سال های اخیر تردیدی نیست که شاهد مراجعه زنان برای درمان هستیم  اما شاید دلیل آن باز شدن فضا و راه اندازی مراکز ترک اعتیاد در کشور است. همین امر باعث شده تا توجه به زنان بیشتر شده است و در نتیجه تصور کنیم آمار اعتیاد آن ها افزایش یافته است. نکته مهم آن که مسئله اعتیاد و تحقیقات مرتبط با آن عمدتا  بروی مردها بنا شده است. این امر باعث شده است تا ما شناخت کافی از نحوه اعتیاد زنان نداشته باشیم. اخیرا تحقیقات در مورد اعتیاد زنان نیز بیشتر شده است و سعی می شود تا فرآیند اعتیاد در آنان نیز شناخته شود. برای مثال طبق تحقیقات انجام شده،  زنان سریعتر از مردان به موادمخدر وابسته می شوند و درمان اعتیاد آنان نیز با دشواری های بیشتری نسبت به مردان روبرو است. به نظر می رسد پروتکل های درمانی متداول برای زنان کمتر جواب می دهد، شاید به این علت باشد که این پروتکل ها متناسب با نحوه ترک مردان تنظیم است. شاید یکی دیگر از علل گسترش اعتیاد در بین زنان تغییر جایگاه زنان در جامعه و تغییر نقش جنسیتی آنان است.اینکه در زمان حاضر زنان تبدیل به نیمی از جامعه شده اند سبب شده است تا آنها در معرض همان مشکلاتی که در گذشته متوجه مردان بوده است قرار بگیرند. تغییر سبک زندگی نیز در این امر موثر بوده است. هم اکنون وقتی درباره یک زن متاهل در جامعه امروز صحبت می کنیم آن زن صرفا در خانه به مراقبت و تربیت فرزندان نمی پردازد. بلکه همین زن شانه به شانه همسر خود تا ساعات شب مشغول به کار هستند. این سبب می شود تا زنان نیز در معرض همان  آسیب ها و تهدیداتی نیز قرار گیرند که برای مردان وجود دارد. معتقدم در میان حجم عظیم تبادل اطلاعات و در میان انبوه اطلاعات موجود در فضای مجازی، خرده فرهنگ هایی شکل می گیرد که ضمن انتشار خبرهای تحریف شده و نادرست درباره مفید بودن مصرف برخی مواد می تواند برای مثال از مصرف حشیش یا قلیان در زنان حمایت کند و آن را مثبت جلوه دهد. این باعث می شود تا زن مصرف کننده مواد تصور کند کار غیرمتعارفی انجام نداده است بلکه به این نتیجه برسد که حتی جایگاهش با مصرف حشیش ارتقا پیدا کرده است و در  دایره دوستانش محبوب تر شده است. نکته آخر آن که،  ما تا چند سال پیش برای بستری کردن فرد معتاد جهت درمان با مشکل رو به رو بودیم ولی با تسهیلات فراهم شده و فراهم شدن امکانات ترک،  زنان نیز از امکان ترک برخوردار شده اند ولی متاسفانه هنوز هم برچسب زدن به زنان معتاد بیشتر از مردان است و این سبب شده است تا برخی زنان اعتیاد خود را مخفی کنند. لذا عدم مراجعه توام با آرامش خیال زنان نیز عاملی است تا این معضل در خفا گسترش پیدا کند و درمانی برای آن ها صورت نگیرد.

 

اعتیاد زنان چه تبعات منفی برای خانواده دارد ؟

 

اعتیاد زنان قطعا تبعات گسترده ای دارد. اعتیاد یک فرآیند و یک مسیر است. هیچکس یک روزه معتاد نمی شود. هیچکس در مدت کوتاهی به یک ماده مخدر اعتیاد پیدا نمی کند. اگر زن در دوران نوجوانی و جوانی معتاد شود ،تبعات آن متوجه روابط اجتماعی او می شود و معمولا با والدین به مشکل برمی خورد یا دچار مشکلات عدیده در ادامه تحصیل می شود. اگر یک زن متاهل معتاد شود ،علاوه بر ایجاد یک سری مسائل فیزیولوژیک خاص برای مثال بروز تغییرات هورمونی و اختلال در قاعدگی،  در صورت بارداری وی، شاهد بدنیا آوردن نوزادی معتاد نیز خواهیم بود. تبعاتی بعدی آن بروز تنش های جدی در  روابط زن با همسر و فرزندانش است.

 

چگونه می توان این تبعات را کنترل کرد و از تسری آن جلوگیری نمود ؟

 

برای کنترل این معضل دو سیاست اصلی وجود دارد. در وهله اول مقابله با عرضه آن است که شامل کلیه اقدامات قهری و قانونی می شود. سیاست دوم مبارزه با تقاضا است که در کشور ما بحث مبارزه با تقاضا حدود ۲۰  سال است که به شکل جدی شروع شده است. در عرصه مبارزه با تقاضا سه اقدام اساسی وجود دارد. پیشگیری ،درمان و کاهش آسیب. اولین گام در این زمینه این است که باید برنامه پیشگیری داشته باشیم تا مانع از تقاضای مصرف مواد در جامعه شویم. تمام برنامه ها در این عرصه باید متناسب با جمعیت هدف باشد. هنگامی که جمعیت هدف ما زنان خانه دار هستند، این کار اقداماتی می طلبد که قطعا با اقدامات مرتبط با اعتیاد مردان متفاوت است. به عبارت دیگر پیشگیری در گام اول یک پیشگیری جامع در نظر گرفته می شود که تمام جمعیت را فرا گیرد. در قدم دوم پیشگیری برای گروه های در معرض خطر و آسیب پذیر است. زنی که همسرش معتاد است برنامه های متفاوتی را در جهت پیشگیری نیاز دارند. به نظر من در ابتدا برای جلوگیری از تسری اعتیاد در میان زنان باید نگاهمان را به اعتیاد زنان تغییر دهیم  و سپس اقدامات درمانی همچون ایجاد مراکز تخصصی را برای آن ها در نظر داشته باشیم. باید با ایجاد کمپین های رسانه ای، بستر را برای مراجعه زنان جهت درمان فراهم کنیم. مخفی ماندن اعتیاد و عدم مراجعه آنان به مراکز ترک و واهمه آنها از واکنش اطرافیان سبب گسترش آن می شود.

 


١١:٤٥ - شنبه ١٦ تير ١٣٩٧    /    عدد : ١٢٢١٩    /    تعداد نمایش : ١٥٢



خروج




آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 109329
 بازدید امروز : 137
 کل بازدید : 907169
 بازدیدکنندگان آنلاين : 7

آدرس : تهران ـ ولنجك ـ بلوار دانشجو ـ بن بست كودكيار ـ دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشی

ساختمان فارابی ـ مرکز تحقیقات سوء مصرف و وابستگی به مواد                          

صندوق پستي :  1985713834

آدرس پست الکترونیک: sadrc@uswr.ac.ir

آدرس سایت: sadrc.uswr.ac.ir

تلفن دانشگاه :  92-22180083-021          

تلفن های داخلی: 2841- 2852- 2854

دانشگاه علوم بهزیستی...مراکز پژوهشی دانشگاهگروه های آموزشیمراکز درمانیکتابخانه مرکزیتماس با دانشگاه

Copyright © 2009 U.S.W.R - All rights reserved .University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences